Onlangs werd ik uitgenodigd om eens een stukje te schrijven zonder oordeel. Maar waar hebben we het dan over? Het woord oordeelvrij komt overigens niet in het Nederlands vocabulaire voor. Ook niet in het wiki woordenboek. Daar kun je dan nog wel het van oordeel afgeleide woord oordeelloos vinden, maar dat is weer niet opgenomen in het Woordenlijst Nederlandse Taal van de Taalunie.
Tja. Dat is dan ook weer typisch. Ik moedig mezelf dus al enige tijd aan om oordeelloos waar te nemen. Wat niet altijd meevalt. En soms neemt de ander al aanstoot aan het waargenomen te worden. Gewend als we zijn dat de waarneming ook de belofte van een oordeel inhoudt. Het verwijt dat er zich een nog onuitgesproken mening vormt.
Maar kan een mens eigenlijk wel waarnemen zonder oordeel? Kan het nastreven van oordeelloze waarneming een mirage zijn? Is het iets wat je kunt leren of trainen? Of is het juist andersom, en wordt het oordelend waarnemen gecultiveerd?
Is het nastreven van oordeelloze waarneming en de wens zonder oordeel waargenomen te worden eigenlijk niet een verlangen naar de quasi verlichte staat van de eerste levensjaren?
Wie het weet mag het zeggen, alleen dan oordeellozer graag.
Maar dat hoeft niet.
Door Libert